ناول
  سِّدھی-سادی گّل
  کاتراں
  خبرسار
  شخص نامہ
  نظریہ
  ادب،کلا ،سنگیت اتے سِنیما
  کاو-شار
  کِتاباں
  ڈوُنگھیاں سوچاں
  کہانی
  نصر
  ہیلتھ-لائن
  جانکاری اتے تکنالوجی










شہزاداسلم،رَنگاں خواباں تے خشبوواں دا شاعر- ظفر عجمى


Posted On :- 19-10-2012

خیر،حسن تے آرٹ کل انساناں دی سانجھ اے۔تے ایہ اوہ خواب اے جیہڑا اسیں سارے کٹھے ویکھنے آں۔اج دا انسان کوئی صدی توں پہلے دِیاں اُنھاں فطری اسانیاں توں محروم ہو گیا اے،جہڑیاں اوہنوں ساد ہ طرزِ ندگی دی وجہ نال میسرسَن۔ہُن تے اِک ہنگامہ اے،اِک لامنزل جہیا کِتے پڑاؤ نہ کرن والا سفر اے،جہدے وچ کسے ماڑے لئی ہولی ہو جانا تے دُور دی گل اے،کوئی کسے ڈِگے ہوئے نُوں چکن لئی وی تیار نئیں۔طبیعتاں چوں تحمل تے برداشت رخصت ہو گئے نیں۔علم ودھ گیا اے تے حلم گَھٹ گیا اے ۔ایہدی سزا اوہ بے اطمینانی ،خوف،یاس تے تنہائی دا احساس اے،جِنے ساری دنیا نُوں اپنی لپیٹ چ لے لیا اے ۔جے اسیں مذہب توں دُوری د ی سزا نئیں وی بھُگت رہے تے اسیں اپنے آپ توں دُوری دے مجرم تے ضرور ہاں۔وقت نے اج دے انسا ن نُوں پر لا دِتے نیں تے اوہ اپنی پہلی اڈاری چ ای پیارتے محبت دِیاں زمیناں توں کِتے دُور

نکلدا چلا گیا اے۔المیہ ایہ وے کہ انسان دی رفتار ودھ گئی اے۔۔۔پر ایہدے پَیر پُٹھے ہو گئے نیں۔

ساڈ ے ایس خطے د ے صوفی شاعراں نے بوہتا زور اپنی پچھان تے دِتا۔اپنے آپ نُوں پچھان تے ہمیشہ دی زندگی پا لے ۔ایہ ایک دُور دراڈی تے ذرا مشکل نال ہتھ آن والی منزل آکھی جاسکدی اے۔تے ایس راہ وچ تہانوں کِنّے چھلیڈے مِلدے نیں، ایہدا کسے کول کوئی حساب نئیں۔کیہ خیال اے جے ظلم دی رات لَمّی ہو جاوے
تے فیر چانن د خواب ویکھنا چھڈ دِتا جاوے ۔ایس راہ تے ٹُرن والیاں نُوں کدی وی مایوس نہ ہون داتویت پہلا پَیر چکن توں پہلاں ہمت دے گل وچ پاؤنا پَیندا اے۔۔ایہ اوہی رستہ اے ،جہدے وچ پِچھے ویکھن والے پتھر دے ہو جاندے نیں۔ایس راہ وچ زائر دا ہر اگلا قدم اوہنوں اگے نالوں وی منزل توں دُور کردا جاپدا اے۔تے فیر انکشاف دے کسے لمحے وچ جدوں اوہ کئی جنماں دا سفر کر چکیا ہوندا اے۔
اوہ اپنے آپ نُوں اوتھے ای کھڑا پاؤندا اے،جِتھوں اوہنے سفر دا آغاز کیتا سی۔۔تے نال ای ایہ راز وی اوہدے تے کُھلدا اے کہ اوہدا مقصود تے اوتھے ای موجود سی ،جتھوں اوہ ٹُریا سی۔ایہ سفر جہداَ اوّل ای ایہدا آخر اے۔۔ایناں کو لَمّاں اے کہ مسافراں دیاں پَیراں وچ ٹُر ٹُر کے چھالے
پے جاندے نیں تے صدِیاں بِیت جاندِیاں نیں۔

ایس سفر دے استعارے شہزاد اسلم دے کلام چ جگہ جگہ چمکدے ویکھے جا سکدے نیں۔اس سفر دے رستے دے ہر قدم وچ اِک لازوال کہانی اے،اِک اجہی کہانی جہدے وچ علماں دے علم، محبت دا کوئی نہ کوئی نویکلا تے انملا رنگ ڈلھکاں مارد ا نظر اَؤندا اے۔شہزاد اسلم دے کلام تے حقیقی عشق دی گہری چھاپ اوہنوں پنجابی صوفی شاعراں دی اوس فکر دے بہت قریب لی گئی اے جہدے وچ ہمیشہ دی زندگی دے امکانات دا اِک جہان آباد آکھیا جا سکدائے۔ ذرا شہزاد اسلم دِیاں اِنھاں نظماں تے جھاتی پا کے آکھنا
کہ اِنھاں وچ اوہنے اپنے مالک نال جیس سانجھ دی گل کیتی اے ،ایہ صدِیاں دے اوسے سفر دا تسلسل نئیں جہڑا سالکاں نے قالو بلٰی آکھ کے شروع کیتا سی؟

ویکھ میں تیرے ازلاں دے مَتّھے دا مُڑھکا
پہلے دن توں اَج تک تائب
اَبداں دے پَیراں وچ ڈِگیا
سُکّن توں کجھ پہلے کیہ کجھ سوچ
(رہیا واں؟ (جا ن پچھان
میں رَب پہن کے،رَب دے ساہمنے اینویں آواں
کُل عالم مرے چار چفیرے گِدّا پاوے
تے میں وچ دھمالاں پاواں (اِک سدّھر انہونی جہئی)


کدے کِن مِن، کدے چَھم چَھم
کدے بے حد، کدے کم کم
کدے جگنو، کدے تارا
کدے مُٹھ وچ، کدے لارا
کویں اوہنوں لَوَے کوئی بُجھ
کدے اوہ کجھ،کدے اوہ کجھ
(بجھارت)


جوگ لین لئی ڈیرے تے آئے ہوئے اِک جوان نُوں سادُھونے پُچھیا ،کدے کِسے نال ٹُٹ کے پیار کیتا اے؟جوان نے انکار وچ جواب دِتا تے سادُھو آکھن لگا۔۔تیرا تے ساڈا ساتھ نئیں ہو سکدا۔۔تُوں تے لینا ای سِکھیا اے۔۔۔دینا تے سِکھیا ای نئیں۔ پیارایثار کرنا سکھاندااے،ونڈنا سکھاندااے۔شہزاداسلم محبت چ مِٹیا ہویا اے،اوہدے کلام چ جتھے کِتے اپنی نفی دا حوالہ اَؤندا اے، اوہدے پِچھے محبت دے اثبات دا جذبہ ہوندا اے۔ایس نفی نُوں اپنی ذات دی نفی دا اوہ جذنہ نئیں آکھیا جا سکدا جہڑااِک
ہارے ہوئے ذہن دی پیداوار ہوندا اے۔۔بلکہ ایہ اوہ مقام اے جِتھے بندے دا ہتھ رب دا ہتھ بن جاندائے۔

سانوں سونہہ تیری ،کُل خلقت دے وچ
ساڈے جیہا نہ ہووے خوش بخت کوئی
بس کم جے ایناں کہ کر جائیے
جے تُوں جی اُٹھو آکھیں ۔۔۔تے جی اُٹھیئے
جے توں مر جاؤ آکھیں ۔۔۔تے مر جائیے
(تیرے کہن اُتّے)

مَنیا کر،منوایا نہ کر
چھڈ دے ایہ خود غرضی
جے منظور کراؤنی ایں توں
اپنے پیار دی عرضی
ساڈا کم سمجھا دینا سی
اَگّے تیری مرضی
(love is not a part time job)

شہزاد اسلم تے ایہدے ورگے ایس عہد دے پنجابی دے کِنّے ہور وی مان جوگ لکھاری اوہناں پرانِیاں اساسی قدراں دی پاسداری تے فروغ لئی کوشاں نیں جنہاں تے انساناں دی بقا ،اُنہاں دِیاں خوشیاں تے خواباں دا دارومدار اے ۔شہزاد اسلم رَنگاں خواباں تے خوشبووا ں دا شاعر اے ۔ایہ اوہ عظیم تہذیبی حوالے نیں جہڑے ایس کرّہ ارض
تے انسان لئی امکانات دے اوہ دریچے کھول دے نیں جنہاں راہیں اسیں زمانیاں دِیاں سرحداں پھلانگ جاندے ہاں۔

شہزاد اسلم نے اپنی نظم ،کچی عمر دے کچے پیار چ،اِک بوہت وڈے تہذیبی حوالے دے مقابلے چ اَنّھی محبت دی سرشاری تے جیس لطیف انداز نال اُنگلی اٹھائی اے ،اوہدی مثال پنجابی د ے رومانی ادب و چ ذرا گھٹ ای مِلدی اے۔ایس نظم دے وچ شہزاداسلم نے جیس سماجی قدر دی گل کیتی اے ایہدے تحفظ تے بلا شک بوہت کجھ لکھیا گیااے پر اعلٰی ادبی تے تخلیقی سطح تے ایہنوں کِنھے لوگ نبھا سکے نیں،ایہ اِک مایو س کرن والا سوال اے۔محبت تے ظالم سماج دی بحث باربار اِکو طرحاں کیتی جاندی اے تے ایہنے ادب وچ اِک عقیدے دی شکل اختیار کر لئی اے۔رانجھے تے کیدو دی ایہ صدِیاں پرانی لڑائی اصل وچ دو رویّاں تے دو تہذیبا ں دے ٹکراؤ دی ابدی داستان اے۔رانجھاساڈا محبوب کردار اے ،کیوں جے اسیں مَناں ٹَناں پرانے فرسودہ رواجاں دے تھلے دَبے ہوئے آں تے رانجھا اوہ دریچہ اے جتھوں سانوں روشنی تے تازہ ہوا آؤندی اے۔

ایس کردار نُوں ساڈے بزرگ لکھاریاں نے ایسے غرض لئی زندہ تے محفوظ رکھیا تاں جے حدو ں ودھی ہوئی روایت پرستی تے پاگل پن دِیاں حداں نُوں چھوندی ہوئی مادیت دی ہوس وچ کِتے ساڈے دِلاں چوں انسان دے افضل ہون دا احساس ای ختم نہ ہو جاوے۔۔۔رانجھا انسانی جذبے دی سچائی دے طور تے ظاہر ہوندا اے۔۔تے ایہ سچائی کدے کدے چوچک دی شکل وچ وی ظاہر ہو جاندی اے۔اِک محبت کرن والا باپ،اِک اجیہا مصور،جہڑا اپنے خون نال اپنی تخلیق وچ زندگی دے کدے وی ناں ماندپَین والے رنگ بھَردا اے۔کیدو ایہدا وی دشمن اے۔ایہنوں بندے نال وَیر نئیں۔۔ایہنوں تے رویّے نال وَیر ای۔ایہ رانجھے تے چوچک دونہاں دا دشمن اے،جے اسیں کردار سی سطح تے
ایہناں نُوں دو سمجھئے۔


دھرتی اَتّے پَیر نئیں لگدے
اوہدے پیلاں پاؤندی دے
پیار دی اَگ وچ رِجھدی ہوئی
واچھڑ دے وچ بِھجدی ہوئی
پُھلّاں نُوں شرماؤندی دے
دھرتی اَتّے پَیر نئیں لگدے
اوہدے پیلاں پاؤندی دے
طعنے مہنے سُن دی جگ دے
ہَوکے بَھردی ہوئی پگ دے
ہر ہر وَل وچ دیوے جگ دے
مٹّی وچ ملاؤندی دے
دھرتی اَتّے پَیر نئیں لگدے
اوہدے پیلاں پاؤندی دے
(کَچّی عُمر دے کَچّے پیار چ)

شہزاد اسلم دی نظم، تتلی میں تے اوہ ،بلندی تے بنایا ہویااِک اجیہا منظر اے جِتھے پہنچن دی ازلی تڑپ لے کے انسان ایس بھیتاں بھری کائنات دِیاں گنجھلاں کھولھن نکلیا سی ۔شاعری انسان دی کائنات نال سانجھ اے ۔انسان سچا متلاشی ہووے تے اُس دے د ل تے کائنات دے ذرّے ذرّے چوں اوس حسن د ے راز آشکار ہوندے نیں جہدی سہار پہاڑاں وچ وی نہیں۔اجے سائنس نے اِک ذرّے دا دل چیریا اے تے ایہدے وچوں روشنی تے حرارت دا اِک ٹھاٹھاں مارداسمندر اُبل پیا اے۔۔۔اَتے پُوری
کائنات دی سیاحت اجے باقی اے۔


تُوں تِتلی نُوں راہ وِچ پَھَڑ کے
راہ وِچ بہہ گیا۔۔۔راہ وِچ رہ گیاے
میں تتلی دے پِچھّے رہ کے
تے تتلی نُوں کجھ نہ کہہ کے
پُھلّاں کلیاں دا منہ چُمیاں
بھیتاں دے مُکھ توں گُھنڈ چایا
خشبوواں نال گلّاں کیتیاں
شوق مِرے نے شوہ نُوں پایا
(تتلی میں تے اوہ)

آفاقی شاعری کسے وی لکھاری دی ذات دے داخلی رُخ دا تخلیقی عکس ہوندی اے،کسے تخلیق کار دا شعور جنا آفاق گیر ہووے گااوہدے تے شعری انکشافات وی اوسے سطح تے مقام دے ہون گے۔شہزاد اسلم نے جدید تے قدیم پنجابی شاعری دا گہرا مطالعہ کیتا اے۔اوہدی نظر ایس عہد دیاں نویا ں علما ں تے مسئلیاں تے وی پُوری طرحاں اے۔نویں تے پرانے دی ایس یکجائی نے اوہنوں ایس قابل کیتا اے کہ جدوں اوہ کسے پرانی روایت نُوں دُہراندا اے تے سانو ں اوہدے وچ اج دے عہد دی آواز گونجدی
محسوس ہوندی اے۔

بارھیں برسیں کَھٹن گیا
تے کَھٹ کے لیایا باتاں
دَرشن منگیا سی
مِلے کاغذ، قلم، دَواتاں


شہزاد اسلم دی تخلیقی انا وچ روشنی دا اِک اجیہا سیل اے کہ جہڑا لفظ تے خیال وی اوہدے قلم چوں نکلدائے تاریکیاں دے وچ اِک روشن ستارے دی طرحاں دَمکدا ہویا نکلدائے۔اوہ رستہ دَسن لئی دھرتی دے سینے تے تِیراں دے نشان نئیں بناؤندا بلکہ اسمان تے ستارے سجاؤندا ئے،جنھاں دی روشنی ساریاں دِیاں اکھیاں تک پہنچ دی اے،ایہ محبت دی اوہ بیکرانی اے جہڑی کسے وی شاعری نوں آفاقی شاعری بناؤندی اے تے اِہدے وچ مشرق تے مغرب،اَج تے کل دِیاں ساریاں غیر انسانی حد بندِیاں گُم ہو جاندِیاں
نیں۔خیر،حسن تے آرٹ کل انساناں دی سانجھ اے،تے ایہ اوہ خواب اے جیہڑا اسیں سارے کٹھے ویکھنے آں۔
غزلاں چوں کجھ شعر

سَت سمندر پار بھَرے اوہ ہَوکا اودھر
ہنجوواں دے نال اکھ مِری بَھر جاوے ایتھے


خورے کِس نُوں آس ہے کِس دی
دِیوا اِک بنیرے چمکے
ظلم کِسے تے جگ وچ ہووے
اَکھ وچ اَتھرو میرے چمکے


کَٹھّیاں جینا ،کَٹھّیاں مرنا نئیں اَؤندا
اوہنوں ڈُبنا،سانوں ترنا نئیں اَؤندا
اوہدی راہ وچ نین وچھاۓ نیں شہزاد
جِنھوں خاک تے پَیر وی دھرنا نئیں اوٴندا


تونہی شہزاد دَس جے اوہ نہ مِلے
چُلّھے ڈَہونے نیں میں ثواب تمام


دل دے اسمان اُتے چَن چڑھیا
چمکے پلکاں تے ستارےدل دے
ہاۓشہزاد او ہدے ہجر دا دُکھ
پَیریں ڈِگ پئے تَھکے ہارے دل دے


آہُو تک آؤندے نیں اوہنوں مِلن لئی
خورے اوہدے کول کِہڑی کستوری اے
اوہدے ورگا نئیں دِسدا شہزاد کوئی
بھاویں خاکی اے بھاویں کوئی نُوری اے



Leave Your Comment
  Name
  Comment
Note * - Please Enter your link in {} . Example :- {www.suhisaver.org}
  Security Code