ناول
  سِّدھی-سادی گّل
  کاتراں
  خبرسار
  شخص نامہ
  نظریہ
  ادب،کلا ،سنگیت اتے سِنیما
  کاو-شار
  کِتاباں
  ڈوُنگھیاں سوچاں
  کہانی
  نصر
  ہیلتھ-لائن
  جانکاری اتے تکنالوجی










اِندرجیت حسن پُوری نال مُلاقات


Posted On :- 29-06-2013


ملاقاتی: شِو اِندر سنگھ

مرحوم اِندرجیت حسن پُوری  دا ناں پنج دہاکے توں وی زیادہ سمے توں پنجابیاں دے دِل و دِماغ تے راج کر رہیا ہے۔ اوس دے گیت لوک مناں چ لوک گیتاں وانگوں ستھان بنا چُکے ہن۔ بھاویں نویں پیڑھی ہووے جاں پُرانی "گڑوا چاندی دا" دا جادو ہر اِک دے سِر چڑھ کے بولدا ہے۔ حسن پُوری  نے فِلماں لئی وی گیت لِکھے، فِلماں دی کہانی، سکرِپٹ لِکھے تے ساہت دے کھیتر وِ چ وی کئی کتاباں لِکھ کے ماں بولی دی جھولی پائیاں۔ اوہناں دے اِس فانی سنسار نوں الوداع کہن توں کُجھ سماں پہلاں کیتی ایہہ ملاقات پیش ہے۔۔۔

? سوال  حسن پُوری  صاحب، سبھ توں پہلاں روائتی جیہا سوال، آپنے جنم، ماتا پِتا، پڑھائی تے پریوار بارے دسو۔
جواب  میرے پِتا سو۔ س۔ جسونت سنگھ دِلی چ ٹھیکے دار (١٩٢٤ ۔٤٧)۔ اِس سمے اسیں وی دِلی رہے۔ پِتا جی نے خشونت سنگھ دے پِتا سر شوبھا سنگھ دِیاں کئی عمارتاں بنائیاں تے ہور اُساری دے کم کیتے۔ رندھاوا اوس سمے ڈی۔ سی۔ سن تے پِتا جی دے دوست سن۔ اوتھے ہی اٹھویں تک پڑھائی ہوئی۔

? سوال    اِندرجیت توں اِندرجیت حسن پُوری  کیویں بنے؟
جواب  بچپن توں ہی لِکھن دا شوق سی، کیونکہ ساڈے گھر تویاں والی مشین سی۔ میں وی پِتا جی نال سُندا رہیا۔ میرے ماتا شریمتی بھگوان کور جی گاؤن دا شوق رکھدے سن۔ ماں نوں ہر ویاہ شادی چ گِدھے چ بُلا لیا جاندا سی۔ پِتا جی ساہتک رُچی والے سن۔ سو کہہ سکدے ہاں کہ اِک طرح بلڈ چ ہی ایہہ سبھ رُچیاں سن۔ اِس نُوں شعر چ کُجھ اِس طرح بیان کراں گا
،
ماں دی لوری نے سُر دِتا
تھاپڑ تھاپڑ تال سِکھائی
ِانج لگدا ہے مینوں ایداں
گیت لِکھن دی سوجھی آئی


پہلاں تاں مینوں ڈرائنگ دا شوق سی پھِر گیت سُن کے لِکھن دا وی پیدا ہو گیا۔ پِتا جی دی موت ١٩٤٧ چ ہوئی۔ سنتالی توں بعد ساڈا اِدھر ہی پاکستان بن گیا۔ ہِندوستان چ رہندے ہی اسیں شرنارتھی ہو گئے۔ کاروبار تباہ ہو گیا۔ رِشتے داراں نے تاں ماں توں سائین کروا کے گھر لے لیا تے پِنڈ حسن پور رہنا پیا۔ میریاں تِن چھوٹیاں بھیناں، ماں تے میں  حسن پُور آ گئے۔ میری عمر اودوں پندراں سال سی۔ ایتھے آ کے میں پینٹنگ دا کم شروع کیتا تے نال دی نال گیت لِکھن دا شوق وی چلدا گیا۔ لوک مخول وی کردے سن۔ پِنڈ کوئی زمین جائداد نہیں سی صِرف چھوٹا جیہا گھر سی۔ بچپن دی جو سرداری دیکھی تے ماں باپ دی ٹوہر ویکھی، پِنڈ آ کے اوہی ماں نوں وی لوکاں دے کپڑے سینے پئے، محنت کرنی پئی۔ میں پینٹنگ دا کم شروع کیتا۔ ہولی ہولی دُوکان پا لئی۔ نوکری وی کیتی۔ اِک وار میں تے میرے دوست ایشرپال نے رل کے رائے کوٹ دے میلے تے چاہ دی دُوکان پا لئی۔ اوتھے چاہ ویچی پر کم نہ رِڑھیا۔
 جدوں اسیں رائے کوٹ میلے تے چاہ دی دُوکان کیتی ہوئی سی تاں اوہنیں دِنیں شادی بخشی، جو اوس سمے دے مشہور سِنگر سن، رائے کوٹ میلے تے آئے ہوئے سن۔ اوہ ساڈے کول چاہ پین آئے۔ میں دسیا کہ مینوں گیت لِکھن دا شوق ہے۔ میرے کول پئی کاپی چوں اوہناں اِک گیت چُنیاں:
سادھُو ہوندے رب ورگے
گھُنڈ کڈھ کے خیر نہ پائیے
ایسے گیت نے مینوں راتو راتو اِندرجیت توں اِندرجیت حسن پُوری  بنا دِتا۔

? سوال    حسن پُوری  پروڈِیوسر کیویں بنیا؟
جواب  اوہناں دِناں چ میرا گیت بڑا مشہور ہویا۔
لے جا چھلیاں
بھُنا لئیں دانے
مِترا دُور دیا
اوہناں ہی دِناں چ بمبے توں پروڈِیوسر صاحب دیپک جالندھری راہیں میرے کول پہُنچے۔ اوہناں مینوں آپنی فِلم لئی دو گیت لِکھن نوں کیہا۔ فِلم سی "نہیں ریساں پنجاب دِیاں" پروڈِیوسر سن مِسٹر دتا تے فائنینسر سی سِری رام۔ میرے دوہیں گیت محمد رفیع صاحب نے گائے۔ مِیوزِک سی اﷲ رکھا خاں دا۔ گیتاں دے بول سن:
نہیں ریساں پنجاب دِیاں
کردا اے صفتاں مہِکاں بھرے گُلاب دِیاں
۔۔۔
تیرے جہی سوہنی کوئی نہ
اسیں ویکھیاں بہُت مُٹیاراں

اِس فِلم چ میتھوں بِناں باقی دے گیت کار سن، سِری نند لال نورپُری، پریم بُھوشن شاہ کوٹی تے نقش لائل پُری۔ مینوں نورپُری صاحب نال آپنا ناں آؤن اتے رفیع صاحب دے گاؤن دی خوشی سی۔
جدوں پروڈِیوسر تے فائنینسر گلاں کردے کہ اوہناں نوں دو دو لکھ دا فائدہ ہووےگا تاں من چ پروڈِیوسر بنن دا خیال آیا۔

? سوال    پنجابی فِلماں چ زیادہ تر اوہی ہیرو کامیاب رہے جو ہندی فِلماں چ سُپر فلاپ، جِویں ستیش کول، من جیتے جگ جیت، والی رادھا سالوجا۔ ایہنوں پنجابی فِلماں جاں فِلم نِرماتاواں دا گُن کہوگے جاں انیاں چ کانے راجے والی گل؟

جواب  نہیں، اصل چ ایہہ پنجابی پروڈِیوسراں تے پنجابی فِلم بناؤن والیاں دا کمال ہے۔ ہندی فِلماں چوں نکارے کلاکاراں نوں پنجابی فِلماں وِ چ لین لئی مجبور سی کیونکہ پنجابی فِلماں گھٹ بجٹ والیاں ہوندیاں سن۔ ہندی فِلماں چوں نکارے کلاکار گھٹ پیسے تے کم رن لئی راضی ہو جاندے سن۔ پنجابی پھِلاں بناؤن والیاں نے انیکاں ہی ہندی فِلماں چ پھلاپ ہوئے ابھِنیتا اتے ابھِنیتریاں نوں فِلم دی کہانی تے گیتاں دے سِر تے سُپرسٹار بنا دِتا۔

? سوال  پنجابی فِلماں دکھن بھارت دِیاں فِلماں دی طرح کامیاب کیوں نہیں ہو سکیاں؟ جدکہ پنجابی ویکھن ہاراں دی کمی نہیں ہے؟
جواب  نہیں، اجیہی کوئی گل نہیں ہے۔ ساڈے پنجابی فِلماں بہُت کامیاب رہیاں۔ میرے تو پہلاں دے دؤر توں لے کے ورِندر دے سمے تک چنگیاں فِلماں بنیاں۔ میریاں فِلماں تیری میری اِک جِندڑی تے داج نے کئی ریکارڈ قائم کیتے ہن۔ اصل چ پنجاب ونڈن کرکے وی پنجابی فِلماں دا بہُت نُقصان ہویا ہے۔ جو پنجابی توں بے مُکھ ہو گئے اوہناں پنجابی ول گھٹ دِھیان دِتا ہے۔ اِک گل ہور کہ پنجابی ہندی دے بہُت نیڑے ہے، ان پڑھ بندہ وی (پنجاب دا) ہندی فِلماں نوں چنگی طرح دیکھ اتے سمجھ سکدا ہے۔ اِس گل نے پنجابی فِلماں نوں نُقصان پہُنچایا تے ہندی فِلماں نوں فائدہ۔ ساؤتھ وِ چ گل وکھری ہے، اوتھے بہوتیاں نوں ہندی نہیں آؤندی اتے نہ ہندی پسند کردے ہن۔ ایریا وی وڈا ہے۔

? سوال  پہلیاں فِلماں تے ایہہ دوش وی لگدے رہے کہ ایہہ پاکستانی فِلماں دی نقل ہن۔ اِتھوں تک کہ ایہناں فِلماں دے ناں وی پاکستانی فِلماں دے آدھار تے ہی رکھے گئے، جِویں جٹ دے ناں تے کئی فِلماں بنیاں ہن۔
جواب  نہیں اجیہا دؤر صرف ورِندر دی موت توں بعد ہی آیا جدوں پاکستانی فِلماں دی نقل کرکے فِلماں بنیاں سن، پہلاں نہیں۔

? سوال  ہُن پھیر کُجھ سالاں توں پنجابی سنیما آپنی پچھان بناؤن لگا ہے، ہُن دِیاں فِلماں دی چڑھت دے کارن صِرف مالی ہی ہن جاں فن پکھوں وی پہلیاں نالوں چنگیاں ہن؟
جواب  ہاں، بالکُل ہُن پنجابی سنیما آپنی پچھان بنا رہیا ہے۔ اِس دا اِک وڈا کارن بجٹ دا ہونا ہے۔ پہلاں جِتھے چار پنج لکھ دِیاں فِلماں بندیاں سن، اوتھے ہُن پنج کروڑ تک بجٹ پہُنچ گیا ہے۔ اِس دے نال ہی چنگے ڈائریکٹر، ٹیکنیشر تے وڈے کلاکار آؤنے شروع ہو گئے ہن۔ کُجھ باہرلی دُنیاں دی شوٹِنگ ہوندی ہے، وڈا کارن ایہہ ہے کہ ایہناں دے ہیرو پہلاں ہی ایز اے سِنگر لوکاں چ ہیرو ہن۔

? سوال  اِتھے اِک سوال ہور پیدا ہوندا ہے، کہ پنجابی فِلماں چ پنجابی گائک ہی ابھِنے کری جاندے نیں۔ کیہ ساڈے کول پنجابی ابھِنیتاواں دی گھاٹ ہے؟
جواب  نہیں، گھاٹ نہیں ہے۔ اصل چ بِزنس مین فائدہ اُٹھا رِہا ہے، کیونکہ ایہناں گائکاں دے گیتاں دی (جو فِلماں چ گائے نے) کیسِٹ ہی لکھاں چ وِک جاوے گی۔

? سوال  ہُن پنجابی فِلماں دا مستقبل کیہو جیہا نظر آ رہیا ہے؟
جواب  چنگا نظر آ رہیا ہے، کیونکہ وڈیاں وڈیاں پارٹیاں پنجابی فِلماں بناؤن چ دِلچسپی لے رہیاں ہن۔ اِک سماں سی جدوں گیم کلاکاراں دے ہتھ ہوندی سی، اج گیم سرمائیداراں دے ہتھ آ چُکی ہے۔ اج کلاکاراں دی مرضی گھٹ ہے۔

? سوال  حسن پُوری  نے کِہناں کِہناں نوں سٹار بنایا؟
جواب  بتھیرے نے جِویں ورِندر، میہر مِتل، دلجیت کور، وِجے ٹنڈن، درشن بگا، دھیرج کُمار، سربجیت مانگٹ، جگ موہن کور، نرِندر بیبا، کے۔دیپ، سیتل سنگھ سیتل، جسپِندر نرولا تے جگجیت سنگھ (چِترا)۔ سبھ توں پہلاں میں ہی پنجاب دے کلاکاراں نوں ممبئی لے کے گیا، پنجابی فِلماں لئی۔

? سوال  کیہناں مشہور ہستیاں دے نیڑے ہون دا موقع مِلیا؟
جواب  دھرمِندر نے میریاں فِلماں لئی کم کیتا ہے۔ پنجابی بولی نال اوس نوں پیار ہے۔ ہور ہن راجِندر کُمار، دلیپ کُمار، راج کپور، دیو کُمار تے رفیع صاحب۔

? سوال  فِلماں نال جُڑی کوئی کھٹی مِٹھی یاد تازہ کرو۔
جواب  جدوں فِلم تیری میری اِک جِندڑ بن رہی سی اودوں پیسے نہیں سن۔ میں بمبے اِک گنجے جہے بندے توں ٹیکسی چ لِفٹ منگی۔ میں اوس نوں کیہا، ٰجے تُسیں مہان لکشمی سٹوڈیو ول جانا ہے تاں لِفٹ دے دِیو۔
میں اوتھے نہیں جانا پر اوہدے نیڑے ہی جانا ہے اوتھوں تُہانوں نیڑے پئے گا۔ اگے ڈرائیور کول بیٹھ جاؤ۔ٰٰ
جدوں تھوڑی دُور گئے تاں اُس نے پُچھیا کہ کیہ کم کردے ہو؟ تاں میں کیہا کہ میں پنجابی شاعر ہاں، حسن پُوری  میرا ناں ہے۔ میری گل سُندے ہی اُسنے ڈرائیور نوں گڈی روکن لئی کیہا۔ بھیڑ ہون کرکے گڈی نہ رُک سکی تاں اُسنے گھور کے ڈرائیور نوں روکن لئی کیہا۔ گڈی رُکی تاں اوہ پِچھوں اُتر ہیٹھاں آیا تے میری کِھڑکی کھولہہ کے ہیٹھاں آؤن نوں کیہا۔ اُسنے آپنے کول مگر بیٹھن لئی کیہا، آپ بیٹھیئے،آپ مُجھے نہیں جانتے۔ میں اِندیور ہوں (پرسِدھ ہندی فِلمی شاعر)۔ معاف کرنا میں پہچان نہیں سکا۔ ہم پہلے کبھی مِلے نہیں نہ۔ میں پنجاب کے صِرف دو شاعروں کو ہی جانتا ہوں، نورپُری اور حسن پُوری ۔ میرے پاس آپ کے بہُت رِکارڈ ہیں۔

? سوال  ہُن آؤندے ہاں تُہاڈی گیت کاری ولیں، تُسیں کدے سماج وادی ہون دا نعرہ لاؤندے ہو، روڑھیوادی روایتاں دا ورودھ کردے ہو پر کدے اتِ اندھ وشواسی فِلماں لئی گیت وی لِکھے ہن، دھارمِک گیت وی اجیہا کیوں؟
جواب  شاعر دو قسم دے ہوندے ہن، اِک گھاڑتی تے دُوجے منامتی۔ گھاڑتی موقعے تے صورتحال مطابق گیت گھڑدے ہن، منامتی من آئی گل کردے ہن۔ فِلمی شاعر فِلمی سٹوری، ستھِتی تے موقعے مطابق گیت گھڑدے ہن۔ پر میں تاں فِلماں چ وی ایہو جہے گیت لِکھے ہن
اگ لگے مندراں نوں
کُلی یار دی سُرگ دا جھوٹا
۔۔۔
ا، ا، ع، س، ہ بولنا
کدے نہ ڈولنا

? سوال:   لِکھن ویلے کیہو جیہا ماحول بھالدے ہو؟
جواب  کوئی خاص نہیں، اُنج میں زیادہ گیت سفر کردے نے لِکھے ہن۔

? سوال:   تُہاڈے سنسار مشہور گیت "گڑوا چاندی دا" دی سِرجنا کہڑعے حالتاں چ ہوئی سی۔
جواب  خاص نہیں، ٰمیں اِک لوک کتھا سُنی سی، جس چ نائکہ نائک نوں کہندی ہے کہ اوسدیاں سہیلیاں کول پِتل دے گڑھوے ہن۔ میرے کول وکھرا ہونا چاہیدا ہے، تاں جو میری ٹھور بن سکے۔ توں مینوں چاندی دا گڑھوا لے کے دے سِری مہیندر سنگھ چیمہ نے میرے اِس گیت نوں ڈونگھائی نال واچدیاں دسیا کہ اِس چ نائک دی آرتھِکتا لُکی ہوئی ہے۔ اِسے لئی اوہ آپنی غریبی نوں چھُپاؤندا ہویا کہندا ہے (آپنی پریمِکا نوں)
نی کُڑیئے اساں تیری تور نی ویکھنی
اگ لاؤنا گڑھوا چاندی دا
لک ٹُٹ جو ہُلارے کھاندی دا

? سوال:   تُسیں فِلمی گیت وی لِکھے تے غیر فِلمی وی۔ دوہاں دی رچنا چ کیہ فرق ہے؟ دوہاں دی رچنا سمے کہڑوے کہڑےے ماحول دی لوڑ ہے؟ تُہانوں کہڑے گیت لِکھ کے زیادہ خوشی مِلدی ہے؟
جواب  دوہیں لِکھ کے خوشی ہوندی ہے۔ غیر فِلمی گیتاں نالوں فِلمی گیتاں چ صِرف اینا فرق ہوندا ہے کہ اینا چ ایہہ ویکھنا پیندا ہے کہ کہانی کی ہے؟ کہانی کیہ ڈیمانڈ کردی ہے؟ ایہہ سبھ من چ سماؤنا پیندا ہے۔ جِس نے گاؤنا ہوندا ہے اوہدی تھاں تے آپ کھڑ کے سوچنا پیندا ہے۔ میں سمجھدا ہاں کہ ہر کوئی فِلمی گیت نہیں لِکھ سکدا۔

? سوال:   آلوچک گیتاں نوں ادبی لوک نہیں مندے، جدکِ اج دے سمے چ وی رچے جان والے کئی گیت ادبی خاصیت رکھدے ہن بلکہ کئی ساہتک منیاں جان والیاں بہتیاں رچناواں ادبی مُلاں تے کھریاں نہیں اُتردیاں۔ کیہ کہوگے اِس بارے؟
جواب  تُسیں بالکُل ٹھیک ہِ رہے ہو۔ پر ہُن کُجھ پارکھ، گیتاں ول دِھیان دین لگے ہن۔ پِچھے جیہے کیندری پنجابی لیکھک سبھا ، رام پوُر لِکھاری سبھا تے کُجھ ہور سبھاواں نے چنگی گیت کاری نوں مان دینا شروع کر دِتا ہے تاں جو کویتا دی شبداولی جِنی سادی، سرل تے سپشٹ ہووے چنگا ہووے، تاں جو جہڑی کویتا لوکاں توں دُور ہو گئی اوہ نیڑے ہو سکے۔
گیت زندگی دی سبھ توں نیڑے دی وِدھا ہے۔ جے کِسے وی گیت دی صفت کرنی ہووے تاں اوس نوں ٰلوک گیتٰٰ ورگا کیہا جاندا ہے۔

? سوال:   بہُت سارے گیت کار دوش لاؤندے نے کہ اوہناں دوارا لِکھیا گیت فلانے نے چوری کر لیا۔ تُہاڈے نال کدے اجیہا بھانا ورتیا؟
جواب  بتھیری وار، ورتدا ہی رہندا ہے۔

? سوال:   پنجابی گائکی دے کھیتر وِ چ گیت کاری دی کیہ حالت ہے؟
جواب  جے چنگی ہوندی تاں نورپُری کُھوہ چ چھال مار کے نہ مردا۔
? سوال:   گیت کار نوں بہُت وار کمپنیاں دے کہے تے جاں فِلمی پروڈِیوسراں دے کہے تے آپنی شاعری نال سمجھوتہ کرنا پیندا ہے۔ تُہانوں ایہہ مشکل کِنی کُو وار آئی؟
جواب  کمپنیاں لئی نہیں کم کیتا صِرف فِلماں لئی کیتا ہے۔ میں فِلماں چ سمجھوتہ وی کیتا ہے پر اوس حد تک نہیں کہ کوئی میرے تے اُنگل اُٹھا سکے۔

? سوال:   اجوکی گیت کاری تے گائکی بارے کی کہوگے؟
جواب  گیت کاری دی حالت بہُتی  چنگی نہیں۔ ہُن لوک گیت سُندے نہیں دیکھدے ہن۔ ہُن ڈھول وج رِہا ہے تے گیت بھج رہیا ہے۔

? سوال:   بہُت سارے پرواسی پیسے دے زور تے آپنیاں کیسِٹاں تے ویڈیوز کڈھواؤندے ن۔ آپنے گیت رِکارڈ کرواؤندے ہن۔ اِس نال پرتِبھاوان گائکاں اتے گیت کاراں نوں بڑا نُقصان ہو رِہا ہے۔ آخر ایہہ ہوا کدوں تک چلے گی؟
جواب  جِناں چِر تُسیں پیسے دیندے ہو، اُناں چِر ہی تُہاڈا راج رہندا ہے، پر لوک دِلاں تے راج پیسے دے سِر تے نہیں، کلا دے سِر تے ہووےگا۔

? سوال:   ننگی گائکی تے ویڈیوز دا بڑا رولا پایا جا رِہا ہے۔ کیہ کہوگے اِس بابت؟
جواب  اجیہا نہیں ہونا چاہیدا۔ کلاکراں تے کمپنیاں والیاں سبھ دا فرض بندا ہے کہ اوہ پیسے نوں ہی مُکھ نہ رکھن سگوں سماج تے رہتل بارے وی آپنا بندا فرض پچھانن۔

? سوال:   جیکر تُہاڈی شاعری ول آئیے تاں پتہ لگدا ہے کہ تُسیں اُردو چ وی لِکھیا ہے۔ ذرا اِیہدے بارے دسو؟
جواب  ہاں، چھپیا بتھیرا ہے، پر کتاب کوئی نہیں آئی۔

? سوال:   کئی لیکھک تے پارکھ کہندے ہن کہ حسن پُوری  تاں فِلماں والا بندہ ہے جاں اوہ تاں گیت کار ہے، اوہ کِدھروں ادیب ہو گیا۔ کیہ کہوگے؟
جواب  میں کی کہنا ہر بندے دی آپو آپنی سمجھ ہے، تے آپو آپنا خیال ہے۔ اسیں کِس دی زُبان پھڑ سکدے ہاں۔

? سوال:   تُہاڈی کتاب کِتھے گئے اوہ دِنٰ بڑی مقبول ہوئی۔ اِیہدے بارے کی کہوگے؟
جواب  ایہہ لمی کوتا دی کتاب ہے۔ ١٩٤٧ دی ونڈ بارے ہے۔ اِس ونڈ چ دو دوست وِچھڑ جاندے ہن۔ میری ایہہ کتاب اصل چ کلپنا تے آدھارت ہے۔ میرا اسلم ناں دا کوئی دوست نہیں سی۔

? سوال:   گیت کاری توں ساہتکاری ول کیویں آئے؟
جواب  میں تاں گیت کاری ہی کیتی ہے، ایہنوں جو مرضی سمجھو۔

? سوال:   تُہاڈی شاعری چ تُسیں اِکو ویلے آشاوادی وی نظر آؤندے ہو تے نِراشاوادی وی، جِویں ہنجواں نے تقدیراں کد پلٹیاں نےٰ چ تُسیں آشاوادی ہو۔ نی کُڑیئے توں آزادی ایں، ساڈے خواباں دی شہزادی ایں، لوٹواں تے توں ہوئی دِیال، گل نہ کریں ساڈے نال۔ٰ چ تُسیں نِراشاوادی ہو۔ اِسے طرح ہی،
کہندے دیش آزاد ہو گیا
میں کہِنا برباد ہو گیا
اِسے گیت دی ہور سطر ہے۔۔۔
موڈھی ممبر جے گھر دا
پھِردا ٹھگی ٹھگی کردا
حسن پُوری  کی انت ہوئےگا
جِتھے ایسا آد ہو گیا
اجیہا کیوں ہے؟
جواب  شِو اِندر میں نِراشاوادی نہیں آشاوادی ہاں۔ توں جو تُکاں بولیاں ہن اِس چ میں نِراش نہیں آزاد ہاں۔ نِراش ہون تے غیر تسلی بخش چ فرق ہُندا ہے۔ میں ایہہ گلاں لوکاں نوں جگاؤن لئی کیتیاں ہن۔

? سوال:   کیہ تُسیں اپنی تخلیق نوں ربی دات مندے ہو؟
جواب  میں اِس سوال نوں کوئی اہمیت نہیں دیندا۔

? سوال:   ٹبر دی کی پرتیکِریا رہی؟
جواب  ٹھیک ہے پہلاں تاں ایویں سمجھدے سن۔ پر جدوں مشہوری ہون لگی تاں سبھ ٹھیک ہو گیا۔

? سوال:   تُسیں لیکھک سبھاواں دِیاں چوناں لڑدے ہو۔ ہُن پنجابی ساہت اکادمیٰ دے میت پردھان ہو۔ کیہ تُہانوں ایہہ کم ٹھیک لگدا ہے کہ کِسے شاعر دا اِس طرح چون لڑنا؟ اِتھے سو طرح دی سیاست کھیڈی جاندی ہے۔ کی اِس نال تُہاڈے سوکھم من تے کوئی اثر نہیں ہوندا؟
جواب  جیکر تُسیں اجیہا سوچ کے گھر بیٹھ جاووگے تاں چنگے بندے اگے نہیں آؤن گے۔ سنستھاواں کیویں چلن گیاں؟ ہاں، ایہہ ٹھیک ہے کہ اجہیاں سنستھاواں چ چون نہ ہووے تاں چنگی گل ہے کیونکہ جیکر لوکاں نوں متاں دین والے لیکھک اجہیاں گلاں کرن گے تاں گل جچدی نہیں۔

? سوال:   لیکھک سبھاواں چھتی طرح دے دھڑیاں چ ونڈیاں پئیاں ہن۔ کیہ تُہانوں آس ہے کہ اِب ماں بولی دی سیوا کرن گیاں؟
جواب  (کُجھ سوچکے) دیکھو میں مندا ہاں کہ لیکھک وی سماج دی ہی انگ ہن۔ رولا پا کے اسئی وقتی طور تے تاں اگے آ سکدے ہاں پر سدا  لئی نہیں۔ مینوں لگدا ہے کہ سبھاواں راہیں نوجوان ادیباں نوں شِنگاریا جا سکدا ہے تے نوجوان وی جُڑدے ہن۔ سبھاواں چنگی کوشش ر رہیاں ہن۔

? سوال:   تُہاڈے شرومنی پُرسکار پراپت کرن تے کئی طرح دِیاں اُنگلاں اُٹھائیاں گئیاں ہن۔ آکھیا جاندا ہے کہ حسن پُوری  اوس سمے دی اُپ مُکھ منتری دے بہُت نیڑے ہو گیا سی۔ ایہہ وی آکھیا جاندا ہے کہ حسن پُوری  نے اُچا پِنڈ سنگھول آپنے خرچے تے اِک سماگم کروایا تے اوس سمے بھاشا وِبھاگ دے تتکالین ڈائریکٹر نوں بُلایا تاں جو ڈائریکٹر صاحب دی نِگاہ چ آ سکو؟
جواب  ایہہ سبھ بے بُنیادی گلاں ہن۔ اوس سمے ڈائریکٹر نہیں سی آیا۔ میں کدے انعاماں ول نہیں ویکھیا، نہ کدے آلوچکاں ول بھجیا ہاں۔ ادھی صدی توں اُپر ہو گیا گیت لِکھدے نوں تے آخری ساہ تک لِکھدا رہانگا۔ میں فِلم وی سماجک بنائیاں ہن تے بنا وی رہیا ہاں۔

? سوال:   پنجابی کلچر، گیت کاری، گائکی تے زُبان دا کیہ مستقبل نظر آ رہیا ہے؟
جواب  کلچر دا بدلنا قُدرتی ہے پر پھِر وی سبھیاچار دِیاں پائیدار قیمتاں نوں بنائے رکھن دی لوڑ ہے۔ اِسے تراں لوک سنگیت ہمیشہ جِیوندا رہوگا۔ بولی نوں بچاؤن لئی اِسدے دردمنداں نوں اگے آؤنا ہووےگا۔

? سوال:   پیار دے گیت لِکھن والے حسن پُوری  دِیاں کدے اکھاں چار ہوئیاں؟
جواب  مہندر سنگھ چیمہ ہی کہندا ہے کہ پِتا دی موت توں بعد حسن پُوری  ١٥ توں ٦٥ سال دا ہو گیا۔ پھیر اکھاں چار کرن دا سماں ہی کدوں سی میرے کول۔ گھر دِیاں قبیلداریاں چوں ہی نہیں نِکل سکیا سی۔ ضروری نہیں پیار مرد عورت چ ہی ہووے۔ میں آپنی ماں نوں پیار کیتا ہے، بھیناں نوں پیار کیتا ہے، شاید مینوں اِسے ماں تے بھیناں دے پیار نے ہی فحش نہیں ہون دِتا۔

? سوال:   بچیاں لئی وی لِکھیا ہے؟
جواب  ہاں، پنج چھ کتاباں لِکھیاں ہن۔

? سوال:   مستقبل چ کِسے فِلم بارے سوچیا؟
جواب  ہاں، اِک فِلم نہ جائیں پردیسٰ دی سٹوری لِکھ رہیا ہاں۔

? سوال:   جیون دے اِس پندھ تے حسن پُوری  کیہ سوچدا ہے؟
جواب  سوچدا ودھ توں ودھ لِکھ سکے۔ تُردے ہی رہیئے۔ کوئی ودھیا فِلم بن سکے۔ جدوں موت ہووے تاں ہتھ وِ چ قلم ہووے جاں فِلم پروڈکشن۔

? سوال:   پنجابی بولی دے پاٹھکاں، کلاکاراں تے سروتیاں نوں کیہ سُنیہا دِیوگے؟
جواب  سبھ نوں آپو آپنا فرض سمجھ کے چلنا چاہیدا ہے۔ ماڑی چیز لِکھنی گاؤنی نہیں چاہیدی تے لوکاں نوں ماڑی نوں نکارنا چاہیدا ہے، چنگے نوں ستِکار دینا چاہیدا ہے، تاں جو آؤن والی نسل لئی وی کُجھ چنگا چھڈیا جا سکے۔

? سوال:   کُجھ ہور کہنا چاہوگے؟
جواب  میرے خیال وِ چ سبھ کُجھ ہو گیا ہے۔ پھیر وی ایہی کہاں گا کہ انسان نوں کدے وی نِراش نہیں ہونا چاہیدا۔ آسا دی بیڑی تے بہہ کے دُکھاں مصیبتاں دے ساگر ترے جا سکدے ہن۔ میں اِک شعر نال گل مُکاؤندا ہاں،

آشا نال یارانہ میرا
نال نِراشا ویر
اِسے لئی جیون چ میرے
کدے نہ تھِڑکے پیر
جِنہاں فِلماں لئی حسن پُوری  نے گیت لِکھے
    من جیتے جگ جیت۔                چوراں نوں مور۔
    دُکھ بھنجن تیرا نام۔              ١١۔ موٹر مِتراں دی۔
    پاپی ترے انیک۔                 ١٢۔ لونگ دا لِشکارا۔
    دھرمجیت۔                        ١٣۔ نہیں ریساں پنجاب دِیاں۔
    فوجی چاچا۔                             ١٤۔ ماحول ٹھیک ہے۔
    یملا جٹ۔            ١٥۔ پنجاب کور (کہانی، وارتالاپ تے پٹکتھ لِکھے)۔
    گوری دِیاں جھانجراں۔             ١٦۔ مسیا دی رات۔
    جے ماتا دی۔
    ماں دا لاڈلا۔

جِنہاں ہندی فِلماں لئی گیت لِکھے
١۔ دہیج ٢۔ سنگرام ٣۔ ورت کے شہزادے ٤۔ چھوٹا سا موسم ٥۔ دُوردرشن دِلی لئی ہندی سیریل واسطے گیت، کٹی پتنگ (ہندی)۔
جِنہاں فِلماں دا نِرمان کیتا
کہانی، پٹکتھا، وارتالاپ تے گیت لِکھے،
١۔ تیری میری اِک جِندڑی ٢۔ داج ٣۔ سُکھی پریوار ٤۔ دہیز (ہندی فِلم)۔
دُوردرشن لئی ٹیلی فِلماں
    ساڈا پِنڈ ٢۔ اُجاڑ دا سفر (کہانی سُریندر رام پُری) ٣۔ پنجابی فِلماں دا پہلا دؤر ٤۔ پنجابی فِلماں دا دُوجا دؤر۔
پی۔ اے۔ یو۔ لئی ڈاکومینٹری فِلماں
١، مچھلی پالن ٢۔ گنا کاشت ٣۔ کنڈھی ایریئے دی اُنتی۔
حسن پُوری  دِیاں پرسِدھ پُستکاں
    اؤنسیاں (گیت پراگا)
    زندگی دے گیت (گیت پراگا)
    سمے دی آواز (گیت پراگا)
    جوبن نواں نکور (گیت پراگا)
    رُوپ تیرا رب ورگا (گیت پراگا)
    میرے جہیا کوئی جٹی نہ (گیت پراگا)
    گیت میرے گیت (گیت پراگا)
    کِتھے گئے اوہ دِن (لمبی کوتا)
    رنگ خوشبو روشنی (غزل پراگا)
١٠۔ گورو درشن (بال گیت) (دس گورو صاحبان اتے گورو گرنتھ صاحب بارے)
١١۔ گُھم نی بھمیریئے (بال گیت) (کھرڑے نوں بھاشا وِبھاگ پنجاب ولوں انعام ١٩٨٩ چ)
١٢۔ جھڑ رہے پتے ہرے (ات واد دا سنتاپ بھوگدے گیت)
حسن پُوری  دے کُجھ پرسِدھ گیت
    جے مُنڈیا وے توں ساڈی تور ہے ویکھنی
گڑوا لے دے چاندی دا، لک ہِلے مجاجن جاندی دا
    سادھُو ہُندے رب ورگے، گھُنڈ کڈھ کے خیر نہ پائیے
    لے جا چھلیاں، بھُنا لئیں دانے مِترا دُور دیا
    ہویا کیہ جے توں کُڑی ایں دِلی شہر دی
میں وی جٹ لُدھیانے دا
    بوتا ہولی تور مِترا، میرا نرم کالجا دھڑکے
    تیریاں مُحبتاں نے مار سُٹیا، دس میں کی کراں
سرعام چھج وِ چ پا چھجیا، دس میں کی کراں
    جدوں جدوں وی بنیرے بولے کاں (میریا سجناں)،
میں اؤنسیاں پاؤنی آں۔ (من جیتے جگ جیت چ)
    جگ نوں توں لُٹنا اے ڈاکوآ
جے کوئی دِل لُٹ کے وِکھاویں تینوں تاں منیے
کِسے نوں مِٹانا کوئی اؤکھا نہیں
جے آپ مِٹ جاویں تینوں تاں منیئے
(ایہہ قوالی وی من جیتے جگ جیت چوں ہے۔)

جِنہاں پرسِدھ گائکاں گائکاواں نے حسن پُوری  دے
فِلمی تے غیر فِلمی گیت گائے
١۔ ملکہِ ترنم نورجہاں (گڑھوا چاندی دا آپنے انداز چ گایا)
٢۔ محمد رفیع
٣۔ آشا بھوسلے
٤۔ شمشاد بیگم
٥۔ انوُرادھا پوڈوال
٦۔ سُمن کلیان پُری
٧۔ مہندر کپور
٨۔ منوں پرشوتم
٩۔ دِلراج کور
١٠۔ سُریش واڈیکر
١١۔ جگجیت سنگھ
١٢۔ کے۔ دیپ
١٣۔ سُریندر کور
١٤۔ آسا سنگھ مستانہ
١٥۔ نرِندر بیبا
١٦۔ جگ موہن کور
١٧۔ گُرمیت باوا
١٨۔ جسپِندر نرولا
١٩۔ ہرچرن گریوال
٢٠۔ ہنس راج ہنس
٢١۔ سُریندر چھِندا
٢٢۔ نرِندر چنچل
٢٣۔ امر نوری
٢٤۔ سردول سِکندر
٢٥۔ سُکھوِندر
٢٦۔ہرِبھجن سنگھ رتن
٢٧۔ پِناز مسانی
٢٨۔ ایش بلویر
٢٩۔ دل شاد اختر
٣٠۔ ڈاکٹر سُکھ نین
٣١۔ چاندی رام
٣٢۔ سُدیش کپور
٣٣۔ خوش دِل
٣٤۔ کُلدیپ کور
٣٥۔ سُکھونت کور
٣٦۔ گور پال سنگھ پال
٣٧۔ سنیہ لتا
٣٨۔ گولڈن سٹار ملکی



Leave Your Comment
  Name
  Comment
Note * - Please Enter your link in {} . Example :- {www.suhisaver.org}
  Security Code