ناول
  سِّدھی-سادی گّل
  کاتراں
  خبرسار
  شخص نامہ
  نظریہ
  ادب،کلا ،سنگیت اتے سِنیما
  کاو-شار
  کِتاباں
  ڈوُنگھیاں سوچاں
  کہانی
  نصر
  ہیلتھ-لائن
  جانکاری اتے تکنالوجی










ورگ سنگھرش دی پرکریا دوران ہی جاتی انت سنبھوَ : کبیر کلا منچ


Posted On :- 29-03-2014

ملاقاتی: پرکاش

کبیر کلا منچ مہاراشٹر دے پنے وچ اک پرسدھ سبھیاچارک منچ ہے۔ آنند پٹوردھن دی ڈاکومینٹری فلم ‘جےَ بھیم کامریڈ’ وچ اس منچ دے کجھ گیتاں نوں فلمایا گیا ہے۔ مہاراشٹر سرکار نے کبیر کلا منچ نوں نکسل سمرتھک گروپ ایلاندیاں اس دے کجھ کارکناں ’تے دیشدھروہ دا مقدمہ وی چلایا ہویا ہے۔ منچ نوں ہندو فاسیوادیاں دے حملے دا شکار وی ہونا پیا۔ پچھلے دنیں چنڈی گڑھ وچ لوکاں دے جمہوری حقاں لئی لڑن والے سنگٹھن لوکائت اتے ودیارتھی سنگٹھن سٹوڈینٹ فار سوسائٹی ولوں شہید بھگت سنگھ، راجگرو، سکھدیو دے شہیدی دن نوں سمرپت پروگرام دوران کبیر کلا منچ دی ٹیم نوں بلایا گیا سی۔ اس ٹیم دی اگوائی کر رہے دیپک ڈھینگلے، جو کہ دو سال بعد جیل ’چوں ضمانت ’تے باہر آئے ہن، نال پرکاش دی ہوئی انٹرویو اتھے چھاپ رہے ہاں۔

 

؟ کبیر کلا منچ کدوں ہوند وچ آیا؟

جواب : گجرات وچ ہوئے 2002 دے دنگیاں مگروں کجھ پریپھسراں تے سماج سیوکاں نے سوچیا کہ ہندو-مسلمان وچالے دنگے کروائے جا رہے ہن۔ اوہناں نے اس دا سبھیاچارک طور ’تے ورودھ کرن لئی نواں منچ بناؤن دا فیصلہ کیتا۔ اس دوران فلمی طرز ’تے ‘ربا یار ملادے رے، میرا وچھڑیا یار ملادے رے’ تے ‘مندر، مسجد، گرجاگھر نے بانٹ دیا بھگوان کو ورگے گیت گائے۔

 

؟ اس منچ دا نام کبیر دے نام ’تے رکھن دا کارن؟

جواب : کیونکہ کبیر جی نے جات-پات دا ورودھ کیتا سی اتے ہندو دھرم تے مسلمان دھرم دوواں ’تے وینگ کیتے سن۔ اس لئی اس منچ دا نام کبیر جی دے نام ’تے رکھیا۔ اس منچ ولوں ہور وی مدعے اٹھائے گئے۔

 

؟ کی آہوان ناٹی منچ تے کبیر کلا منچ اکو سنگٹھن ہن؟

جواب : نہیں، آہوان ناٹی منچ ممبئی وچ کم کردا سی۔ ایہہ گروپ کبیر کلا منچ توں بہت پہلاں دا گروپ ہے۔

 

؟ آہوان ناٹی منچ دے کلاکار ولاس گھوگرے نے خدکشی کر لئی سی، اس دا کی کارن سی؟

جواب : ولاس جی ’تے مارکسوادی فلاسفی دا بہت پربھاو سی۔ پر بعد وچ اوہناں نوں ایہہ گلّ سمجھ وچ آئی کہ چاہے مارکسوادی ہووے جاں امبیدکروادی اوہناں نوں جاتپات تے لٹّ والی ووستھا دے ورودھ لڑائی لڑن لئی اپنی طاقت اکٹھی کرنی ہوویگی۔ امبیدکری سماج بہت ٹکڑیاں وچ ونڈیا ہویا ہے۔ اوہناں نوں اک منچ ’تے اکٹھا ہون دا سدا دندیاں اوہ نیلی پٹی بنھ کے فانسی ’تے چڑھ گئے۔

 ؟ پر کجھ لوک نیلی پٹی دا مطلب لال نشان ’تے اک داغ وجوں لیندے ہن؟

جواب : اجیہا نہیں ہے، کبیر کلا منچ دا جو خود دا نشان ہے، اوہ لال تے نیلے دے سمیل دا نشان ہے۔ ساڈا مننا ہے کہ مزدور ورگ جاتیواد خلاف لڑے بغیر کوئی وڈا بدلاء نہیں لیا سکدا۔ اس لئی ولاس گھوگرے نوں وی ایہہ محسوس ہویا کہ صرف لال نال کم نہیں چلیگا، اوہ خود وی نیلے (دلت) سماج ’چوں سن، اس لئی اوہ لال-نیلے دی ایکتا دی گلّ کردے سن۔ اجیہا میرا مننا ہے!

 

؟ کجھ کمیونسٹ پارٹیاں دا مننا ہے کہ دلتاں دی مکتی انقلاب توں بعد ہوویگی؟

جواب : انقلاب توں بعد ہوویگی، ایہہ کہنا سراسر غلط ہے۔ مینوں لگدا کہ جدوں تسیں ورگ انت دی گلّ کروگے تاں تہانوں جاتی انت دی وی گلّ کرنی ہوویگی۔ اس پرکریا دوران تہانوں جاتی نوں وی توڑ کے چلنا ہووےگا اتے اس دا کوئی وی روپ ہو سکدا ہے۔

 

؟ کجھ کمیونسٹ پارٹیاں دلتاں دے مدعے دی گلّ کردیاں ہن، پر اوہناں وچ دلت لیڈرشپ اپر نہیں آ رہی، اس دا کی کارن دیکھدے ہو؟

جواب : تسیں کنا کمیونسٹ پارٹیاں دی گلّ کردے ہو، جہڑیاں مارکسواد نوں ماسکواد (مکھوٹا) دی طرحاں پہن کے چل رہیاں ہن۔ اوہ لوک ایہناں مدعیاں نوں اٹھاؤنگے ہی نہیں، کیونکہ اوہ مارکسوادی فلاسفی توں ہی ہٹ گئے ہن۔ پر بھارت وچ اجہیاں کجھ پارٹیاں جاں سنگٹھن ہن، جہڑے دلتاں نوں اتشاہت کر رہے ہن۔ اوہ دلت ہن، صرف ایہی نہیں، سگوں اس دی یوگتا نوں وی دیکھدیاں ہن۔

 

؟ کمیونسٹ گٹاں وچ کم کردے کجھ لوک جاتپات دا تاں ورودھ کردے ہن، پر ویاہ والے معاملے ’چ اوہ اپنی جاتی دے لوک لبھدے ہن؟

جواب : کبیر کلا منچ مارکسوادی-امبیدکروادی فلاسفی نوں لے کے چلیا ہے۔ ساڈے سنگٹھن ’چ لوک انتر-ذاتی ویاہ کروا رہے ہن اتے اسیں اس نوں اتشاہت کردے ہاں۔ اسیں سماج وچ ایہہ گلّ رکھانگے کہ اصلی کمیونسٹ ہونا کی ہندا ہے۔ کہنی تے کرنی وچ کی فرق ہے۔

 

؟ کجھ کمیونسٹ سنگٹھن دلتاں دے مدعے نوں اٹھا رہے ہن، پر اوہناں ’تے جات-پاتی سیاست کرن دے دوش لگ رہے ہن؟

جواب : جہڑے جات-پات دی سیاست کرن دا دوش لا رہے ہن، اوہ دسن کہ اس مدعے ’تے کم کویں کرنا چاہیدا ہے۔ سانوں لگدا ہے کہ ورگ (جماعتی) انت دے نال-نال جاتی انت دی لڑائی لڑنی چاہیدی ہے۔ چاہے کوئی کجھ وی کہے۔

 

؟ رزرویشن نوں تسیں کویں دیکھدے ہو؟

جواب : رزرویشن دا اسیں پورا سمرتھن کردے ہاں، کیونکہ شیر تے بکری دی کدے تلنا نہیں کیتی جا سکدی۔ ایہہ چیزاں اج وی اویں ہی چل رہیاں ہن، جویں اس توں پہلاں سن۔ جدوں تک سماج ’چ برابرتا نہیں آؤدی، اسیں اس دا سمرتھن کردے رہانگے۔

 

؟ کجھ دلت رزرویشن راہیں اچّ ورگ تکّ پہنچے ہن، کی اوہناں نوں اس دی ہن وی لوڑ ہے؟

جواب : اپر آئے کنے دلتاں دی اسیں گلّ کردے ہاں۔ اک سرویکھن مطابق صرف اک فی صدی دلت ہن، جہڑے اچ ورگ وچ پہنچے ہن۔ اچ ورگ ’چ پہنچن دے باو جود جاتی بارے اوہناں دی اوہی ستھتی ہے۔ چاہے کوئی دلت وڈی کرسی ’تے وی بیٹھ جاوے تاں اس دے نال والا اس نوں جاتی دے نظرئیے توں ہی دیکھدا ہے۔

 

؟ کجھ پارٹیاں آرتھک آدھارت ’تے رزرویشن دا مدعا اٹھا رہیاں ہن، اس بارے تسیں کی کہوگے؟

جواب : بابا صاحبَ نے کیہا سی کہ جدوں تک آرتھک، سماجک تے راجنیتک طور ’تے برابرتا نہیں آویگی، ادوں تک اس سماج دی مکتی نہیں ہوویگی۔ مینوں لگدا ہے کہ پہلی گلّ آرتھکتا دی آؤدی ہے، جدوں تسیں آرتھک طور ’تے مضبوط ہندے ہو تاں ہی باقی مدعیاں نوں اٹھا سکدے ہو۔

 

؟ اس سمیں کتھت اچ جاتی اتے نیویں جاتی دوواں دے کامیاں دا شوشن ہو رہا ہے، پر دوویں اکٹھے نہیں ہو رہے؟

جواب : اوہی نہ! ایہناں وچ سبھ توں وڈا اڑکا جاتی ہے۔ شروعاتی سمیاں دوران ممبئی دیاں ملاں وچ کمیونسٹاں دے اپنے مزدور سنگٹھن وچ دلتاں لئی وکھرے طور ’تے اتے اچّ ذاتیاں لئی وکھرے طور ’تے پانی سی۔ اس توں علاوہ ملاں ’چ دھاگے ’تے تھکّ لا کے کم کیتا جاندا سی، جس توں دلت مزدوراں نوں دور رکھیا جاندا سی۔ جیکر اج وی ورگ وجوں اسیں اک ہاں، پر مانسکتا ’چ ساڈے جاتیواد ہے، تاں اوہ کدے نہ کدے دکھ جاندا ہے۔ آس ہے کہ ودھ سماں اکٹھیاں کم کرن نال ایہہ دھارناواں ٹٹنگیاں۔

 

؟ باقی ذاتیاں وانگ دلتاں ’چ وی زیادہ تر عورتاں ہی پیڑت ہندیاں ہن، اجیہا کیؤ؟

جواب : ہندو دھرم دی جہڑی مانسکتا ہے، اوہ تاں ساریاں وچ ہی ہے نہ! ہندو دھرم وچ تاں عورت نوں پیر دی جتی ہی کیہا گیا ہے۔ دلت ہون نال ایہہ مانسکتا بدل نہیں جاندی، بھاویں تسیں اپنا دھرم بدل لیا ہے۔ اسیں خود امبیدکروادی ایہہ گلّ کردے ہاں کہ سانوں انسانیت وانگ دیکھنا چاہیدا ہے، پر خود اسیں اپنیاں عورتاں ’تے ظلم کردے ہاں۔ اسیں بستیاں وچ جاندے ہاں، جاں کلیاں وچ جاندے ہاں تاں اتھے کنیاں عورتاں کسے پروگرام دا حصہ بن پاؤدیاں ہن۔ جدوں اسیں بدھ دی، پھولے دی جاں بابا صاحبَ دی گلّ کردے ہاں تاں اسیں اس نوں خود اپنے اندر کیؤ نہیں لیا رہے۔ جیکر اسیں سمجھدے ہاں کہ جاتوادی پربندھ بے انصافی والا پربندھ ہے تاں سانوں نال ایہہ وی سمجھنا پویگا کہ مردپردھان پربندھ وی اک غیر-برابرتا والا پربندھ ہے، اس لئی اس ورودھ لڑائی لڑے بغیر سماجک برابرتا دی لڑائی ادھوری ہوویگی۔

 

؟ پھر کی لگدا ہے کہ دلتاں دی مکتی کویں ہوویگی؟

جواب : جویں کہ اسیں پہلاں ہی کہہ چکے ہاں کہ ورگ سنگھرش دی پرکریا دوران ہی جاتی انت دی پرکریا چلاؤنی ہوویگی۔ انتر-ذاتی ویاہ کرواؤنے ہونگے۔ برابرتا دے سماج وچ ہی جا کے ایہہ مکتی سنبھوَ ہے۔


    Mehmud Fez
Sun will take birth from the womb of homes made of clay!!!

Leave Your Comment
  Name
  Comment
Note * - Please Enter your link in {} . Example :- {www.suhisaver.org}
  Security Code